Om het scheepvaartverkeer vlot, veilig en milieuvriendelijk te laten verlopen zijn er regels ingesteld. U vindt hier een overzicht van de voorschriften waarmee u te maken krijgt wanneer u een ligplaats wilt in de haven van Amsterdam of binnenkomt varen in één van de havens van de regio.
In het kader van het landelijke project Vernieuwing Toezicht in het domein Vervoer over Water, werken de havenmeesters van de Amsterdam-Noordzeekanaal regio (CNB regio) en de havenmeester van Rotterdam, samen met de rijksinspecties, aan de verhoging van het effect van toezicht en vermindering van last voor bedrijven.
Haven Amsterdam is in de regio Amsterdam-Noordzeekanaal coördinerend toezichthouder voor inspecties aan boord van zeeschepen en voor inspecties ten aanzien van Port Security. Binnen deze domeinen werkt zij samen met de andere toezichthouders. De ambitie is om in 2011 één loket voor alle operationele aanvragen en meldingen gerealiseerd te hebben.
Ook met betrekking tot de binnenvaart werkt Haven Amsterdam samen met de andere toezichthouders. Binnen dit domein participeert zij in het Frontoffice Binnenvaart.
Het toezicht van de medewerkers van de Nautische Sector betreft de volgende aandachtsgebieden:
![]() |
Naast landelijke en internationale regelgeving bestaat er ook aanvullende plaatselijke regelgeving. De regelgeving voor de havens in het Noordzeekanaalgebied op het gebied van milieu, orde en veiligheid voor beroeps- en zeevaart staat in de Regionale havenverordening Noordzeekanaalgebied 2010 (Rhv 2010) en toelichting daarop. |
De Regionale havenverordening Noordzeekanaalgebied 2010 is eind 2009/ begin 2010 per gemeente vastgesteld door de gemeenteraden van Amsterdam, Beverwijk, Velsen en Zaanstad. Elke gemeente kent zijn eigen (officieel juridische) versie van de Regionale havenverordening Noordzeekanaalgebied. Inhoudelijk gezien zijn deze echter hetzelfde waardoor in alle havens langs het Noordzeekanaal dezelfde regels voor de zee- en beroepsvaart van kracht zijn. Naast duidelijkheid voor de gebruikers van de havens, wordt zo ook de veiligheid in de havens vergroot. De verwachting is dat de invoering van 1 loket voor de afhandeling van ontheffing- en vergunningaanvragen nog verder zal leiden tot administratieve lastenverlichting, eenduidige dienstverlening, toezicht en handhaving. Er wordt naar gestreefd dat dit loket voor alle gemeenten operationeel is per 1 mei 2010. Het Centraal Nautisch Beheer Noordzeekanaalgebied (CNB, uitvoering door Haven Amsterdam), neemt de uitvoering voor haar rekening. Heeft u vragen dan kunt u contact opnemen met Haven Amsterdam, tmv@portofamsterdam.nl of via 020-6221515.
Alle handhavers in het Noordzeekanaalgebied houden toezicht op het naleven van de Regionale havenverordening Noordzeekanaalgebied.
Alle zeeschepen met een ligplaatsbestemming in een haven in het Amsterdam-Noordzeekanaalgebied, alsmede in het beheersgebied buitengaats (ankerplaats), dienen conform de Regeling Communicatie en Loodsaanvragen Zeevaart (RCLZ) minimaal vierentwintig uur van tevoren hiertoe de benodigde gegevens te overleggen.
Deze meldingen kunnen via het elektronisch Port Community System (Portbase) maar ook nog per fax gedaan worden. Klik hier voor meer informatie over de Portbase services. Klik hier voor de fax formulieren.
De verplichte meldingen betreffen:
Aan de hand van de gemelde gegevens wordt op al deze aspecten getoetst, of het betreffende zeeschip ligplaats mag en kan nemen op de aangevraagde ligplaats. De Nautische Sector van Haven Amsterdam stemt dit eveneens af met de andere havenbeheerders in de regio. De wettelijke basis voor de ligplaatsinname is geregeld in de havenverordeningen van de diverse havens. Indien de vermelde gegevens aanleiding geven om géén toestemming te verlenen, zal contact opgenomen worden door de Nautische Sector van Haven Amsterdam met het schip of diens wettelijke vertegenwoordiger, de scheepsagent.
Meer informatie betreffende de aanmeldprocedure voor zeeschepen leest u hier.
De loodsplicht is bij wet per regio of vaarweg vastgesteld.
In de regio Amsterdam is het verplicht een loods te nemen voor:
In enkele gevallen kunt u ontheffing of een vrijstelling aanvragen op de loodsplicht.
Meer informatie over de loodsplicht, de tarieven en de specifieke regels voor de regio Amsterdam-IJmond vindt u hier: Loodswezen-IJmond.
Terroristische bedreigingen kunnen de maatschappij ernstig ontwrichten. Niet alleen door directe terreur zoals aanslagen maar ook door indirecte bedreigingen. Internationale zeehavens en grote goederenstromen vormen daarbij een kwetsbaar doelwit. De ISPS Code is een internationaal voorschrift dat verplicht tot maatregelen voor de beveiliging van schepen en havenvoorzieningen. Het team ‘Port Security’ dat valt onder de afdeling Toezicht, Milieu en Veiligheid (TMV) houdt toezicht op de naleving van de ISPS wetgeving. Lees meer...
Een van de taken van Haven Amsterdam, is te zorgen voor een milieuvriendelijke haven. Voor deze taak bestaat het team Gevaarlijke Stoffen & Milieu (GS&M.) Dit team maakt onderdeel uit van de afdeling Toezicht, Milieu en Veiligheid (TMV) van de Nautische Sector. Zij voert namens de (rijks)havenmeester publiekrechterlijke taken uit, zowel regionaal als binnen de Gemeente Amsterdam, op basis van mandaatregelingen op het gebied van de Scheepvaartverkeerswet, de Wet Vervoer Gevaarlijke Stoffen, de Wet Voorkoming Verontreiniging door de Scheepvaart en de Verordening op de Haven en het Binnenwater. Lees meer...
In het Noordzeekanaalgebied geldt de regelgeving van het Haven Afvalstoffen Plan (HAP) voor de afgifte van scheepsafval. Het HAP beschrijft de organisatie, processen, meldingen, havenontvangstvoorzieningen en tarieven in het Noordzeekanaalgebied. Elk schip betaalt bij aanloop van zeehavens Amsterdam een afvalheffing. Deze heffing moet altijd worden betaald, ook als het schip geen scheepsafval afgeeft. Elk schip krijgt na betaling van de heffing de beschikking over een afgifterecht. Het afgifterecht is een bedrag dat het schip kan gebruiken om bepaalde scheepsafvalstoffen af te geven.
Amsterdam is een drukke haven; het is de tweede haven van Nederland en de vijfde haven van Europa. Jaarlijks bezoeken circa 40.000 binnenschepen en 9.000 zeeschepen de haven van Amsterdam. Daarnaast is Amsterdam een belangrijk scheepvaartverkeersknooppunt voor doorgaand scheepsverkeer. De grote groei van zowel overslaghoeveelheid als de toename van zee- en binnenvaart, heeft geresulteerd in een hogere druk op de afmeervoorzieningen in Amsterdam.
Haven Amsterdam heeft hierop tijdig ingespeeld en er zijn in het afgelopen jaar op diverse plaatsen een aantal ligplaatsen bijgekomen. De grotere drukte brengt met zich mee dat scherper toezicht nodig is om alles in goede banen te leiden. Zoals bijna overal in Nederland, is in havens Amsterdam en het Noordzee kanaalgebied het Binnenvaartpolitiereglement (BPR) van kracht. Daarnaast geldt voor de haven de Regionale havenverordening Noordzeekanaalgebied 2010 (Rhv 2010) en toelichting daarop (zie Operationele veiligheid, havenverordening). In de RhV staat de regelgeving die naast het BPR in de haven van toepassing is. Vooral op het gebied van ontheffingen, vergunningen en ligplaatsbeleid kunt u hier terecht.
Het aanvragen van een vergunning voor een bijzonder transport doet u echter via het Rijkswaterstaat loket. Rijkwaterstaat zal de aanvraag doorsturen naar de betrokken vaarwegbeheerders.
Haven Amsterdam heeft een aantal ligplaatsen beschikbaar in de nabijheid van het Centraal Station. Voor deze ligplaatsen geldt een reserveringsregeling hetgeen wordt aangegeven door middel van borden.
Jaarlijks komen circa 1.000 riviercruiseschepen naar Amsterdam die gebruik maken van de reserveringsregeling. Hier zijn reserveringskosten aan verbonden. Deze kosten staan los van het binnenhavengeld. In Amsterdam geldt een brengplicht voor havengeld. Dit betekent dat uzelf moet zorgdragen voor het betalen van havengeld.
Telefoonnummers en overige contact informatie vindt u onder Service en Contact.
Op 1 november 2009 is het Scheepsafvalstoffenverdrag (officieel: CDNI) in werking getreden. De deelnemende landen zijn Duitsland, België, Frankrijk, Luxemburg, Zwitserland en Nederland. Het doel van het verdrag is de bescherming van het milieu en verhoging van de veiligheid van de binnenvaartschepen en de opvarenden. Voor Nederland is het verdrag uitgewerkt in het scheepsafvalstoffenbesluit voor de binnenvaart. Binnen het Amsterdamse havengebied zal Haven Amsterdam scheepsmilieucontroles in het kader van het CDNI aan boord van binnenschepen houden. Lees verder…
Alle vaartuigen moeten zich op de Nederlandse binnenwateren houden aan de regels krachtens de Scheepvaartverkeerswet. Zo geldt ten westen van de sluizen van IJmuiden tot aan de koppen van de nieuwe pieren het Binnenvaartpolitieregelement (BPR). Buiten de pieren gelden de Bepalingen ter Voorkoming van Aanvaringen op zee (BVA). Medewerkers op de surveillancevaartuigen van Haven Amsterdam houden toezicht op het naleven van deze wetgeving.
Haven Amsterdam controleert in de haven van Amsterdam op het vervoer van gevaarlijke stoffen in de binnenvaart. Redenen voor deze controles zijn ten eerste de veiligheid. Door een aantal ernstige ongevallen in de binnenvaart is het veiligheidsaspect in het middelpunt van de belangstelling komen te staan. Een tweede reden is dat Haven Amsterdam haar maatschappelijke verantwoording als havenbeheerder wil uitvoeren. Een gevolg van deze controles is dat Haven Amsterdam op deze manier inzicht krijgt in de mogelijkheden en moeilijkheden bij het vervoer van gevaarlijke stoffen in de binnenvaart in haar haven.
De controles op laad- en losoperaties op binnenvaarttankschepen worden uitgevoerd door speciaal hiervoor opgeleide havenbeambtes.
Voor het innemen van brandstof (bunkeren) heeft het College van Amsterdam regels gesteld om verontreiniging van het havenwater te voorkomen. Deze regels zijn gesteld op basis van de Verordening op de haven en het binnenwater 2006 van de gemeente Amsterdam. Eén van deze regels is de verplichting dat voor aanvang van het bunkeren de zogenaamde bunkercontrolelijst ingevuld moet worden. De bunkercontrolelijst is opgesteld in overleg met de bunkerbedrijven en de belangenvereniging van de bunkersector, de NOVE. Sinds 1 mei 2006 worden door medewerkers van Haven Amsterdam steekproefsgewijs controles uitgevoerd op een correct ingevulde bunkercontrolelijst en de naleving op de voorschriften uit deze controlelijst. U vindt de bunkercontrolelijst hier.